Supertweeter’lara Neden İhtiyacımız Var ???

Yüksek kaliteli (yüksek doğruluklu) ses reprodüksiyon sistemlerine, “hi-fi” teriminin ilk defa verildiği, 1940’ların sonundan bu yana, yaygın olarak insan kulağının duyma üst limitinin 16 ile 20 KHz arası olduğu kabul edilmiştir. Bu tepkiyi ölçmek için kullanılan sinyal, yapay olarak üretilmiş bir sinüs dalgasıdır. Ancak, modern araştırma ve hi-fi sistemler ile uzun süreli deneyimler, günümüzde sıkı sıkıya bağlanılmış bu inancı sorgulamaktadır. Harmonik açıdan zengin, bir hayli geçici, gerçek yaşam sesleri, 20 KHz’ın ötesine uzanmaktadır. Örneğin, susturuculu bir trompetin 100kHz’in ötesine uzanan bir tepki frekansı vardır (bkz. http://www.cco.caltech.edu/~boyk/spectra/spectra.htm). Şu da yaygın olarak bilinen bir gerçektir ki en iyi ses sistemleri bile gerçek hayat ile aynı sesi veremez.

Townshend Audio ve diğerleri tarafından yürütülen dinleme testleri, uzatılmış yüksek frekanslı tepki (Response) eksikliğinin, yetersizliklerden biri olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bunun, Grafik 1’de net bir şekilde görülmesinin yanında, şunlar da görülmektedir:

1. Alışılagelmiş 20 KHz’lık duyma aralığı.

2. Yeni yeni ortaya çıkan, duymanın 60 KHz’ın ötesine uzandığı inancı.

3. Örneğin susturuculu bir trompet gibi, harmonik açıdan zengin bir enstrümanın ses aralığı.

4. MP3, FM radyo, Dijital TV vs. , içeren günümüz kitlesel medyasının tepkisinin ancak 15 KHz’a kadar uzanması.

5. Üst limitin (1983’te “sonsuza dek mükemmel ses” olacağı iddia edilen) 21 KHz olduğu CD’nin ses aralığı.

6. Plakların (LP albümlerin) tepkisi, ideal şartlarda 40 kHz’a kadar.

7. 96 kHz / 24 bit DVDA/WAV ve SACD da dahil, yaklaşık 50 kHz’e uzanan dijital audio ses aralığı.

8. Son ve şu ana kadar ki en iyisi olarak, yaklaşık 90 kHz’a uzanan, 192 kHz / 24 bit dijital audio’nun ses aralığı.

 

Peki Hi-fi’ sistemimizi kullandığımız kayıttaki en iyi sesten faydalanmak için nasıl geliştirebiliriz?
Grafik 2, kaliteli bir dome tweeter’a sahip tipik bir yüksek kaliteli hoparlörün’ün tepkisini göstermektedir; 10 kHz üstü civarında yüksek frekanslarda düşüşe geçtiği açıkça görülmektedir, ve önemli yüksek frekanslar net bir şekilde zayıflamaktadır.

 

Bir çift Townshend Supertweeter ekleyerek bunu geliştirebiliriz ?

Grafik 3, aynı hoparlörün Townshend Supertweeter tepkisi ile birleştirilmiş şeklini göstermektedir. Supertweeter çıkışı 30kHz altında, hoparlör çıkışı ile açık bir şekilde benzerlik gösterir, ancak bu frekansın üstüne çıkıldığında önemli yüksek frekanslar sağlamaktadır.

 

Grafik 4, hoparlör ve Super Tweeter‘ın toplamının sonuçlarını göstermektedir;  Supertweeter’ın sorunsuz bir şekilde ana speaker’a entegre olarak tepkiyi 90 kHz’in üzerine çıkardığı açıkça görülmektedir.

Grafik 4’teki gölgelendirilmiş bölge, Supertweeter’ın katkısını göstermektedir.

Grafik 6, farklı dB seviyesindeki hoparlörlerle Super Tweeterın hassas eşleşme ve uyumu sağlamak için; Super Tweeter seviye kontrolünü ayarlayarak seçilebilecek Supertweeter hassaslık aralığını göstermektedir.

 

Super Tweeterları hoparlörlerinize bağlamakta çok kolaydır.

 

Kutusundan çıkan Supertweeter kablolarını hoparlör terminallerine hoparlör kablosuyla  paralel olacak şekilde bağlayınız. Kutu içerisinden çıkan 1.5m kablolar, standart olarak piggyback tipi banana konektörlere sahiptir. Sipariş üzerine, banana plug yerine spade plug, ya da daha uzun kablo istenebilir.

Grafik 4 ve 5’de açıkça görüldüğü üzere, Supertweeter’lar, 5 kHz ve 20 kHz arasındaki tepkiler üzerinde küçük ama şaşılacak derecede önemli bir etkiye sahiptir. Frekans aralığının bu kısmındaki düşük distorsiyon, hoş bir ses yakalama adına çok önemlidir ve Supertweeter’ın, yaygın olarak kullanılan dome tweeter’a karşı sağladığı avantaj ve farklılık burada ortaya çıkar. Çünkü sesi saçan bileşen ribbon, yalnızca 25mm uzunluk x 5mm genişlik x 0.01mm kalınlık ölçülerindedir ve 0.003 gram ağırlığında olacak kadar küçüktür! Buna karşılık dome tweeter’ın hareketli kütlesi çok nadiren 3 gramdan düşüktür. Yani ribbonun ağırlığının 1000 katıdır.

Ribbon dome ile mukayese edildiğinde çok daha çabuk bir şekilde hızlanıp yavaşlayabilir, çünkü çok hafiftir ve aynı zamanda hareketli yüzeyin tüm alanında bulunan güçlü elektromanyetik bir alan yoluyla çalışır. Dome’da ise tweeter bobini, dome’a bağlayan mekanik parçalarda ve dome’un kendisindeki bükümde oluşan basınç ve gerilim kaçınılmazdır. Bu da ribbon kullanıldığında ortaya çıkmayan bir distorsiyonun oluşmasına sebep olur. Bu etki popüler dome Supertweeter’ın tepkisinin Townshend Supertweeter’ı ile karşılaştırılmasının resimlendirildiği Grafik 7’de gösterilmiştir.

 

Supertweeter’ın bir başka avantajı da; ribbonla temas halindeki havanın, sinyalin durduğu ve ribbonun herhangi bir rezonant hareketi sırasında çok etkili bir fren görevi görmesidir. Dome tweeter’da ise, gönderilen elektrik enerjisinin yalnızca %1’i sese dönüşmektedir; enerjinin kalanı dome’da dalgalar halinde birikir ve bu dalgalar zamanla, yavaşça ve tutarsız bir şekilde kaybolur. Bu bazı tiz ünitelerinde  “makineli tüfek tizliği” de denen, rahatsız edici bir keskinlik olarak duyulabilir.

Çok daha hızlı geçişkenler kullanan bir Supertweeter’ın eklenmesinin şaşırtıcı ve güzel bir faydası da, kulağın ilk olarak ribbon’da oluşan tutarlı sesleri algılaması ve dome’dan gelen gecikmeli, kirli output’u reddetmesidir. Efekt’in amacı, sesin çok daha pürüzsüz ve net algılanmasını sağlamaktır. Çünkü kulak/beyin kombinasyonu dome’dan gelen kirli sesi reddeder ve ilk ve en çabuk ulaşan sese odaklanır. Bu Öncelik Etkisi olarak bilinmektedir. Bu mevcut bir hoparlör kurulumuna Super tweeterlar eklendiğinde artık bir daha modifiye edilmesine gerek kalmayacağı anlamına gelmektedir.

Kulak 20 kHz’in üzerindeki, tamamen yabancı sinüs dalgalarını yakalayamayabilir, ancak gerçek hayattaki seslerde mevcut olan kompleks geçişlerdeki 100 kHz’ye kadar olan bilgiyi kesinlikle ayırt edebilmektedir. 90 yaşındaki insanlar bile, sol ve sağ kulaklar arasındaki 50 mikro saniyelik zaman farkını ayırt edebilmektedir. Şaşırtıcıdır ancak ispatlanmıştır.

Townshend Supertweeterların eklenmesi, Hi-fi sisteminizi, “High-Res’e Hazır” hale getirir. Supertweeterlar, kendilerini gerçekten de, Grafik 1’in 7.ci (48kHz) ve 8.ci (96kHz) barında belirtilen, modern yüksek çözünürlüklü sesi üretirken gösterir. Supertweeter’ların eklenmesinin şok edici bir etkisi vardır. Tüm sahne çok daha gerçekçi bir hale gelir, bass detayları ve çzünürlüğü artar çünkü müzik enstrümanlarının kompleks harmonik yapısındaki o ince detay, artık olması gerektiği gibi çalınmaktadır. Etkileri çok rahatlıkla fark edilir. Ortaya çıkan ses çok daha somut ve gerçekçidir ve yorucu olmayan, tatmin edici bir sesin keyfini saatlerce sürmenizi sağlar.

Pek çok dinleyici, Supertweeter’lar sistemlerinden çıkarıldığında, sesin  negatif yönde yönde ( bozulduğunu ) belirtmişlerdir. Super tweeterlar ile ilgili başka yerlerde yapılan bir çok değerlendirmede de bundan bahsedilmiştir.

Super Tweeter Fiyat ve Stok Bilgisi İçin : www.dukkanhifi.com